داستانهای از سید هاشم جعفری
سید هاشم جعفری
چۉپانلر
قۉیلر سوروگی آغيل دن یوره باشلب مغ - مغلب عالم و دنیانی تۉلدیردی. همه یاق کۉم – کۉک. یېر و آسمان یم - یشیل بېزه لیب، اۉزی نینگ چیرایلیگی و رنگمه - رنگ کییمنی قیش فصلی نینگ موزدېک طبیعتی نی توبدن اۉز ایچیگه اۉرهب آلیب یاسنتیرگن اېدی.
طبیعت نه قدر چیرایلی بۉلیب، جهان بویوک عالمینی یرهتگن قدرتین اۉزیچه خاص و مثلسیز طرح و دیزاین اساسیده تصویرلهگن اېدی. لېکن قۉیلر و قۉزیلر انه شو چیرایلی اۉتلر و گل لاله لرنی اۉزلری نینگ اینیقسه اینگیچکه ایاقلری آستیگه آلگن اېدیلر.
اولر هر یېرده اۉزلری نینگ یورهکلری خواهلهیاتگن اۉتلرنی یېردیلر. قۉزیچهلر اېسه اۉشه میسه و لالهلر زیبالیگی و طبیعت نینگ کۉرکم فضاسیده آنهلری ایزیدن اویان- بویانگه بوکهلهشیب، خوش و خورسند بۉلر اېدیلر. شونینگ اوچون، یوزلرچه قۉزیلر اۉز آنهلریگه قرهمسدن اۉینردیلر، ولی اونچه اۉتمسدن ینه ده اوتگه قیزیققن آنهلرینی تاپدیلر- ده، مغ- مغلهشیب، محله نی کۉچیردیلر.....
قۉیلر هم اۉینب کېتگن بالهلرینی، یوقلب باش کۉتهریب، بالهلرینی کۉره آلمسدیلر- ده، کېین اولرنی قیدیریشگه باشلردیلر. آق اولاغگه مینگن چۉپان آته اېسه، ایکّی آیاغینی بیر- بیریگه چیلمشتیریب ییقیلمسلیکگه اینانچی محکم بۉلردی.
اونینگ ناس کادیسینی کهنه چنگ و توپراق باسگن. جیبهسینی کیسه سیدن چیقاریب بیر کپه ناسنی تیلی آستیگه تشلب، عقلی نی تویپاقلب عادتدهگیدېک سوروک قۉیلریگه نظاره قیلدی.
اونینگ کۉزلری اېسه، خوددی اویقودن قالگن آدملردېک کسللیک و ارادهسیزلیک بیلن کۉرینردی. دېمک، او واقعا هم کېچهلر نېچه قتله اویقوسی نی کۉزلریدن اوچیریب، قۉی- ماللریدن خبردارلیک قیلردی.
چۉپان نینگ قدی اۉرته چه، سر و صورتی پهلوان و خوش بیچیم بۉلیب، بوغدای رنگدن کېلگن اېدی. چققان گپیریش چۉپان آته نینگ کاردان چۉپان اېکنینی کۉرسهتردی. چۉپان آته سوروک قۉیلر ایچیده نیمه وضعیت بارلیگینی اوزاقدن انگلردی. قۉیلرنینگ قندهیلیگی، قیسی سی قهیېرده و نیمه بۉلگنینی بیلردی. شونینگ اوچون، محله ده چۉپان آته دن بۉلک چۉپان بارلیگینی هیچ کیم بیلمسدی.
او اوشبو خصوصیتی طفیلی بیلیمدان بیر چۉپانگه شهرت قازانگن اېدی. چۉپان آته نینگ اۉغلی «همراه» هم اۉن بېش، اۉن آلتی یاشیده بۉلسه ده، همیشه آته سی بیلن بیرگه زمان نینگ آی و کونی و اچیق- چوچوگینی بیرگه اۉتکرردی. اما او هم چۉپان آته دېک قۉی- اېچکیلرنینگ برچه سِر و رازینی بیلیب کېتگن و أیته آلردی. او هم آتهسیدېک کون و تون، آی و ییل قۉزیلرنی پرورش قیلیب، اسرهب، یخشی- یمانیدن خبردارلیک قیلیب یورردی. قۉی سوروگی اونینگ دایمگی ایش کوچی اېدی. اوندن باشقه هیچ ایش گه بۉیین سۉنمسدی.
او، بیرکون ییاو (پای پیاده) اېدی. قۉیلر اۉز باشیگه بیر یانگه آغدی. ولی همراه اونگه قرهمسدن، سوریک ایزیدن توشه باشلهدی. قۉیلر یوره -یوره بیر اۉتلاق یېرنی، تاپیب یارهلشيب قالدیلر. همراه قۉیلرنی اۉشه تور اۉتلب تورگنیگه عاشیقیب تیاغیگه تیهنیب توردی.
بیر محل استه- سېکین تیاغی نی بېلیگه قدهب اۉزیچه نېگه دیر بیر خیال سوردی. سوروک، تېگرهک- تاشی نی اۉزیچه قیدیریب، قۉیلرنی بیر- بیر کۉزیدن اۉتکزدی. اولرنینگ بۉغاز و قیسیرلیگینی بیلماق اوچون سوروک ارهسیگه کیردی. قۉیلر اوندن قاچمسدیلر. اوزاقدن متوجه بۉلدی که بیر قرری قۉی یاتاقلب بۉینینی چۉزیب، آیاقلرینی یوقاری، قویی قیلهباشله دی. همراه اۉشه نی کۉرگچ، حیرت بیلن اۉزیچه:
- نېگه یاتاغ لهیدی؟ توغماقچی میکن؟ دېب قۉیدی- ده، تیاغینی تشلب، انگینی شیمیرلب قۉیگه یاووغلشدی. قرهسه قۉی نینگ آی و کونی تۉلگن. در حال سوروک اره سیدن چیقدی، اما همیشه نظری اۉشه قۉیگه تۉرت بۉلدی. بیر یۉله آته سی تمان گه قرهب قۉیدی. قۉی نېچه مدتدن سۉنگ بیرگینه قۉزیچه نی دنیاگه کېلتیردی.
او خرسند قیافه ده:
- خداوندا! نه قدر سېنینگ قدرتینگ یوکسک و بویوک دیر، دېیه کۉنگلیده الله گه التجا قیلدی.
قۉزیچه نینگ آنه سی اۉرنیدن تورگنده، قۉزیچه هم نېچه مرته اومزهنیب تورماقچی بۉلدی، بیراق یېرگه ییقیلدی. بوتون وجودی داودیرهب اۉرنیدن توریشگه موفق بۉله آلمهدی. آنهسی، قۉزیچه تېگرهگیدن غیر بېریب آیلهنردی، ولی باله سی توره آلمسدن ناچار اۉتلشگه یورهگی بۉلمهگندن تومشوقلرینی یېرگه سورتگندېک تامشینیب قۉیدی.
قۉزی ینه اومزندی، ولی ینه یېقیلدی. آخری یېردن توردی ده، خوددی ساوقاتگندېک آیاغ لرینی داودیرهتیب آنه سیدن نېچه قۉلتوم آب حیات بۉلگن سوتنی نوش جان اېتدی. سرانجام چۉپان آته هم قۉزیگینه نینگ حالیگه حیران بۉلیب، اۉزیچه بیر عالم خورسندلیک یوز بېردی. همراه، خوشلیگیدن تیاغینی آلیب قۉیلر تمان بیر نظر قرهدی- ده، قۉزی ارتباطیده آته توجه سینی اۉزیگه تارتدی:
- آته جان، قۉزیچه ییقیله - ییقیله آخر یېریدن توردی، دېگنده، آته سی اونگه قره ب:
- هه، اۉغلیم توردی! دنیاگه کېلگنلر، یېر یوزیگه توشگندن تلپینیب، اۉزلرینی هرتمان اورهدیلر. شو نرسهلرنی بیلیب قۉیگین، دېیه همراه اۉغلیگه اطمینان بیلن آمرانه سۉز بېردی.
همراه نينگ چورت و اۉيلاو- خياللر حريرينی یيرتدی، کۉزی سوروککه توشدي. قۉيلر کېنگ و يازيق دشت و دله لرده بير تمانگه يَيرهليب، کۉرگن خيلمه - خيل اۉتلرني قيزيق اشتها بيلن يېرديلر. قۉزیچه لر اېسه آنه لرینی ایزیدن اۉتلب، چاپیب بغ- بغلردیلر. لېکن چوپان آته اېسه اوشبو شاوقین- تاووشلرگه کون و تون عادت آلگن اېدی. اونگه انه شو سېسلـر جوده یاقردی. أینیقسه "تۉل" فصلیده قۉیلر هرکون ییگیرمه- اۉتتیزته سی توغیب، چۉپانلرنینگ خورسندلیگیگه باعث بۉلیشی طبیعی اېدی.
بیر کون ساعت سکیزلرده همراه، آق مرکبی بیلن اوییدن آذوقه و کېرهکلی نرسهلرنی یوکلب میدان ساری یۉلگه توشدی. نېچه ساعتده نېچه قوم تېپهلرنی باسیب اۉتدی. آنچه دن سونگ بیر کُنده کوریندی. او کُنده اېسه، یاتاق یقینیده اېدی. همه یېرنی کۉم-کۉک اۉتلر و گل لالهلر اۉرهب آلگن اېدی. طبیعت نینگ چیرایلی منظرهسی هم یۉللرنینگ عجیب بیر قیزیقرلی کۉرسهتردی، اما همراه، مرکب اوستیده بۉلسه هم، آغزیدن چیققن قۉشیقلرنی زمزمه قیلیب، اۉشه کُنده گه یاووغلشدی. کۉرسه، بیر کیشی اۉشه اوزاقلیکده یَیرهب اۉتلهیاتگن سوروک قۉیلر تمان یوره باشلهدی، ولی همراه اونی چۉپان آته سی بۉلسه کېرهک، دېب اۉیلهدی.
او، سوروککه یاووغلشگنده چۉپان آته ارادهسیزلیک بیلن بیر سېس چیقرگندېک بۉلیب، اۉشه یېرده اۉتیردی. همراه درحال مرکبدن توشیب، چاپدی. اونینگ صورتیده قان- قوت قالمهگن اېدی. قرهسه که چۉپان آته ایکی قۉلی بیلن یورهگینی محکم اوشلب، چاوه لنیب، کۉک تیرناق تېککن آدملر سینگری همه اعضای بدنی سرغریب، لبلری و آغزی نینگ تېورهک اطرافی کۉم-کۉک بۉلگن اېدی. همراه اۉزی نینگ یورهک قیغوسیدن قهیېرگه باریشنی و نیمه ایش قیلیش نی ییتیرگن اېدی. بیر مرتبه:
- آته جان، سیزگه نیمه بۉلدی؟ دیب، هلاسلهنیب آته سینینگ باشینی کۉتردی. آته سینینگ آغزیدن کېلگن سوو، چۉپان آته نینگ بدنیدهگی بار شیمه و کوچینی قۉیمهگن اېدی. کۉزلری فرقیگه اۉرنب قالگن اېدی.
همراه بیر تماندن آته سینینگ اوستیگه توشگن کسللیک، باشقه تماندن اېسه، او چۉل و جزیره ده هیچ بیرکیشی او بیلن یاردملشگه تاپیلمهگنی، اونگه اچیق و ققشتغیچ کون نی کېلتیرگن اېدی. یورهگی چۉپان آته سیگه جوده کویردی. همراه، اوشبو عذاب و عقوبتلر ایچیده آتهسی نینگ نصیحتلی سۉزلرینی اېسلهدی:
بو دنیاگه کېلگنلر ییقیله- ییقیله آدم بۉلهدیلر، دېگن اېدی. او، آته سیگه قرهب کۉزلریدن آقهیاتگن یاش تامچیلرینی کۉریب حسرت چېکردی. بوگون قۉی پاسبانلری هم یلغوز همراه بیلن اېديلر. او، آتهسینی قیشلاققه یېتكزیش چاره- تدبیرلرینی اۉیلب، بو حقده مصمم بۉلدی. اونی حویلی سیگه آلیب بارسم، دېب اۉیلردی. ولی برچه یۉللر اونینگ اوچون یاپیلگن اېدی. او، آخر اۉز محله سی ساری یۉلگه توشدی...
همراه، اۉن ساعتلیک پای پیاده یۉل یوردی، اما محله دن دام و درک یۉق اېدی و فقط دشت و دله لر اېدی. اۉشه کون آزراق ایسیق بۉلگن اېدی. قۉیاش نینگ کویدیروچی نوری خوددی تندیر هورومی دېک کورینردی. ایتلرنینگ عو-عو تاووشلری اوزاقلیکدن غاوشینب اورهیاتگندېک همراه نینگ قولاقلریگه سنچیلردی. کته- کیچیک قُوم تېپه لیکلر و بوزقلر اوزاقدن خوددی تاغلر چۉقیسی دېک کۉرینیب، بیرآز قورقوو و دهشت اونگه سایه سالدی. او، اۉن ساعت یۉل یورگن اېدی. تماغلری قاتیب، یوره گی هم سوو- نان ایستردی، اما افسوس که بو جزیرهمه یېرده نان و سوو قه یېرده؟.....
او، ایزیگه قیتماقچی بۉلدی، ولی اۉزیچه آته سینی اۉلیب قالگندېک سېزدی. حیات بیلن اۉلوم، همراه گه سایه تشلهی بېردی. دوداغلری قاتگن، یورهگی هم کۉکسیده دوک- دوک اورردی. گاه نامعلوم تمانلرگه قورقوو ارهلش:
- کیم بار بو یېرده؟ بیرآز سوو بېرینگلر!! ... بیرآز سوو، دېیه قیچقیردی، ولی هېچکیم بو تاووشنی اېشیتمهدی. اویگه یېتماق و ارقهگه قیتیش امکانیتی هم اونگه قۉل بېرمهدی. گاه او یان چاپردی و گاه بویان، ولی آرام و آسودهلیک اۉرنیگه فقط اضطراب اېدی. سرانجام همه نرسهدن بۉلک بیر قۉلتوم سووگه خیالی قاچدی، اما چۉل و جزیره ده سوو تاپیلیشی امر محال اېدی.
او، سۉنگگی نفسده ینه بیر بلند قُوم تېپهلیککه چیقدی، ولی اۉشنده هم محله اطرافیدهگی تام و درختلر نظریده کۉرینمهدی. همه یۉل و کۉچهلر همراه اوچون یاپیلدی.
او، ینه ده نېچه دقیقه یۉل یوریشگه تصمیم آلدی، اما نظریده مقصدگه هرگز اېریشه آلالمهگندېک تویولردی. بلاخره شو یېردن کېتمسلیک نی اۉزیده سېزدی، ولی ایشی ناتمام قالیب، چۉپان آته نینگ اۉلیک- تیریگی اۉز فکریچه خوددی کته و یوکسک بیر تاغ سینگری طاقتسیز و ناممکن اېدی...
یورهگینینگ درد و المی کۉزیدن تامچی-تامچی یاش بۉلیب چیقردی. کۉزینینگ حدقهلریدن یاشلرنینگ کوموشدېک دانهلری رخساریگه یوریدی. یورهگی هَول اېتگنیدن کیسهسیدهگی رومالی بیلن کۉزی نینگ یاشلرینی اریتدی. اونده یۉل یوریشگه طاقت قالمهگن اېدی و کۉزلری یۉل کۉرماققه هم یرهمسدی. حرکتلری استه- سېکین، سُستهیدی و گپیرماقچی بۉلردی، ولی گپنی هم أیته آلمهدی. او، باشقه هوش و خیالنی قۉلدن بېرگن اېدی. توستدن سُستلیک اوستیگه هجوم قیلدی و نېچه مدتدن سۉنگ فکری جاییگه کېلیب، سېکین- آسته کۉزلرینی آچیب، اطرافنی قرانغو بۉلگندېک کۉردی، ولی قرانغو اېمس، بلکه سووسیزلیک اونی اۉشه حالتگه سالگندی....
شو اثناده بیر کیشی آت چاپتیریب کېلهیاتگندېک قولاغیگه سنچیلدی و آت تویاغلری نینگ گوپیر- گوپیری همراه گه یاووغلشدی. شونده بیر کیشی نینگ آلیقیب چقیریشی هم اېشیتیلدی - همراه !!!.... همراه دېاپمن....!! همراه ....!!
همراه کۉزینی ییرتیب قرهسه- ده، یانیده بیر آتلیق کیشی تورگن. او آتدن توشیب، همراه ساری یوگوردی و اونی یېردن کۉتاریب، بیر آز سوونی اونگه بېردی.
همراه سوونی ایچگچ اۉزینی تۉخته آلمهی، اۉشه یېرگه ییقیلدی و آتلیق کیشی آته سیدېک تویولدی:
همراه جان، اۉغلیم! کۉزینگنی آچ! مېن آتهنگ من ... مېن ساغ من ..... دېیه ییغلهی باشلهدی؛ ولی همراه کۉزینی بیر یۉله آچيب، آتهسينی کۉره آلمهدی- ده، کۉزینی قیته دن یومیب قۉیدی. اما چۉپان هم اۉغلی نی درد و المیدن نېچه کوندن سۉنگ اۉلدی ......
ایتلر هووللشیب ییغلردیلر. چۉپان آته بیلن اۉغلی همراه نینگ اۉلگنیگه گویا ایچ کویدیرردیلر. دشت و دله لر هم ییغلردی. درد و الملری خوددی طبیعتنی اۉز قیغوسیگه سالگن اېدی.
قۉیلر سوروگی ایتلر تمان یوره باشلب، بغ-بغلری فضاده ینگرهدی. قۉیلر هم خوددی همراه اوچون ییغلهگندېک کۉرینردی. هیچ قیسی لری هم آغیزلرینی یېرگه اورمسدن بیر تمانگه یوره باشله دیلر. قۉی- اېچکیلر اپتدیدن چوپان آته بیلن اۉغلی همراه نینگ اۉزلری بیلن کۉره آلمه یدیگن بۉلیب قالدیلر .....
اداغ
سرطان آیی ۱۳۸۱ ییل، خانچهارباغ قیشلاغی
باش قتتیق می، تاش؟
اۉشه کون یورهگیمده نیمهدیر سۉز بارلیگی اۉزومچه هم معلوم اېمسدی. غم یا خوشلیگیم نیمه دن لیگینی بیلمسدیم. «آه خدا! یورهگیم نېگهدیر بوندهی قیسیلیب کېله یاپتی؟» دېگن جملهلر فکریمگه نېچه مرته کېلیب کېتدی. نېچه کون آلدین فاکولته دن امتحان نینگ مشقتلی کونلرینی یکونلب، خوددی قماقدن چیققن دېک حویلیم و عایله اعضام قریب قالگن آنه- آتهم حضورلریگه مهمانلیککه کېلگن اېدیم. بیراق حویلیمیزده هم آنچه ایشلر مېنی کوتیب تورگن اېدی. «در حقیقت اۉزینگ هم ییگیت، قۉلینگده هم بیر تنگه بۉلمسه، حال و احوالینگ اۉزی ....» دېدیم و اۉیله نیب قالدیم. بو فکرلر مېنگه فقط گینه بیر معما سینگری سېزیلدی و ینه شو فکرده:
- ای توبه! اۉزینگ هم .... غیری که موترسایکل مینه سن و ... دېدیم و اۉرنیمدن توریب تشقریگه تمان چیقدیم.
اېرتنگ پیتی اېندی گینه اۉزیم هم چای باشیدن تورگن. ساعتیم نینگ عقربه سی سکیزنی کۉرسهتیب تورگن اېدی. بیر پیت کۉزیم آتهم گه توشدی. آتهم توریغ آتیمیزنی یېتكلب، تۉلدیریب قۉییلگن پقیر سوویگه آلیب باردیلر. آت پقیر سووینی ایچمهدی. آتهم شونده هم ایکی دوداغلری نینگ آرهسیدن سورنکدېک اوشپلاق چالدیلر. مېن، آتهم قهیانگه کېتماقچی اېکنلرینی بیلمهدیم و هاولیقگنیم دن آتهم یا نلریگه باردیم.
همه یېر جیم جیت. حتی چومچیقلر هم چیق اېتمهیدیلر. آتهم آت نینگ سوو ایچیشیگه عاشقیب توردیلر. مېن در حال آتهم نینگ سیمالریدن بیر سِرنی سېزدیم. او کیشیدن:
- نېگه آته؟ خیریتلی می؟ آت بیلن قه یېرگه کېتماقچی سیز؟ دېب سورهدیم.
- بازار کېتماقچی من، اۉغلیم، دېدیلر و سۉزلریگه دوام بېریب:
- مېن بیرآز بوغدای هم آلیب تېگیرمانگه بېریب، سودا- ساتیقلر و روزگارگه کېرهک نرسهلرنی هم آلیب کېلماقچی من. دېدیلر.
مېن بو گپنی اېشیتگچ، اۉزیمچه قهیېرلرنی خیال سوریب قۉیدیم. خیالیمده عجله بیلن بیر ایش بجرماقچی، لېکن نیمه ایشلیگی اۉزیمگه هم معلوم اېمسدی.
ساعت سکیز یریم بؤلیب، هوانینگ النچه سی اېندی گینه ایسیب کېلهیاتگن. اۉزیمچه اۉیلهنیب قالدیم؛ زیرا آت بیلن ایکی ساعتلیک یۉلگه باریش هم نظریمده خوددی تاغلر چۉققی سیگه اۉرمهلب چیقه یاتگندېک سیزیلردی، لېکن یادیمگه توشدی که موترسایکل هم بار. یاغی هم تیم- تیککه تۉله. آتلیک کېتیش نی فکریمدن چیقاردیم. شونگه فکر و اندیشهلریم خیلمه- خیل کېلیب کېتردی. مېنی اېسه بیر یاپیق نابېلگی نرسه یورگیمده آلیقتیریب قیزیقتیرردی، لېکن اۉزیم هم اونچهلر انیق راق بیلمسدیم. یورهگیم کۉکسیم قفسیده دوک- دوک، اورردی. در حال یېریمدن توریب، آتهم گه دېدیم:
- آته، ایکی باشدن آتلیک کېتیشمیز بۉلمهیدی ... مېن اۉزیم موترسایکل بیلن درراو همه ایشلرنی بجریب کېلهمن.
كۉپ آلیقیشلیک قیافه ده آتهم گه قرهب، موترسایکل نی صافی قیلیب اریتدیم. یاغی هم شهر باریشگه تصوریمچه ماس اېدی، خورجین نی موترسایکل اوستیگه آرتیب، قاپنی هم بوغدای اوچون آلدیم و یۉلگه توشدیم.
مصمم اېدیم که اون دقیقه ده، ایکی ساعتلیک یۉلنی طی قیله من، دېب ساعتیمگه قرهدیم. ساعت توفقیز بۉلگن. کۉپ کېچیکلیگیمدن داوقیرمه داوقیر ساعت عقربه سیگه کۉزیم تۉرت بۉلدی. مېن چنان سرعتده هیدر اېدیم که اطرافیمدهگی اېکین و جر- چوقورلرنی اصلا کۉزیم توتمسدی. کۉپریکلر و شاخلر نظریمگه ایلینمهی اۉتردی و موترسایکل نینگ کېلومتری آلتمیش درجه ده قاوله - قۉیمه اېدی. نېچه قتله ترافیکی حادثهلر هم یؤلده اجلیم بیلن قصد اېتگن اېدی و سرانجام بۉلمهگن ایشلرنی قیلیب قوییشی ممکن اېدی. مېن شهرگه یېتیب باردیم. مندوی دن بوغدای آلیب تېگیرمان گه اېلتیب بېردیم.
ساعت اۉن بۉلر چمه سیده نفسیم، نفسیمنی قاولردی. تېگیرمان شونچهلر اله گوپیر که ایگنه سوقرگه یېر یۉق. اگر بیر آدم آلدین راق باریب قالسه، بیر مترچه لیک یېرده بوغدایدن اوزاق توشیشی ممکن. شو زمانده بیر یریم لکدن بوغدای آلسنگ، او هم یۉقالیب قالسه، کۉزه بیلن حوض تولدیر، دې ویر..... تېگیرمانده ساعتلر کوتیب مجالیم قالمهدی. یورهگیم هنوز دوک دوک اورردی. آدملرنینگ گاوجوم لیگی مېنینگ اون تارتیشگه اویلنتیریب قۉیدی. بیر قۉلیم بیلن قاپنی اوشلب باشقه قۉلیمنی آدملر اوستی بیلن اوزاتیب تېگیرمانچیگه قرهب: «ای اکه تېگیرمانچی! بیرغیرت قیلیب، شو گینه بوغداییمنی تارتیب بېرینگ، ایشیم جوده ضرور»، دېدیم و کۉزیم تېگیرمان نینگ خۉر بېرهدیگن یېریگه تیکیلیب قالدی.
تېگیرمان ماشینی نینگ یورهک سوکووچی تاووشی یکه مېن و اۉشه یپردهگی آدملر یورهگینی توپ - تاشدن تیتره تردی. تېگیرمان سېسی نینگ شدتیدن آدملرنینگ گپی هم اېشیتیلمسدی. همه آدملر بلند گپیرردیلر، اما تېگیرمان سېسی اېسه، سېسلرگه اوستون اېدی. بیرآن، بیر کۉرومده اۉزیمنی خۉرگه یاووغلشتیردیم. نوبتیم گه ایککی- اوچ کیشی قالگن اېدی. یوره گیم نینگ تینچسیزلیگی تاباره آشردی، لېکن نیمه فایده؟ عاقبت نیمه بۉلری اصلا تفکرات دنیاسیگه یېتیب کېلمهگن. مېن اۉشه لاپروا آدم، خوددی قناتلی قوشدېک مقصود منزلیگه باره قالسم یخشی راق دېگن امید ده اېدیم.
سرانجام آز فرصت اۉتیشی بیلن آق، نوبت مېنگه بېتر بۉلدی. اېندی اېسه، حاولیققنیمدن خیالیم قه یېرلرنی خاطرگه مجسم قیلردیم. یورهگیم بیر زوم قیسیلیب کېلدی و اۉنگیمدهگی نوبت آلیب، اون تارتیب تورگن آدم گه قرهب ، هاولیقیب دېدیم:
- نیمه بۉلدی اکه؟ باتراق بۉلینگ! کېچ بۉلدی.
- نیمه دېیسن؟ جنی بۉلدینگ می؟ اۉزینگنی توتیب گپیر، دېدی او. یوز و کۉزی بوتونلهی اون بیلن بولنگن بوندهی قیافه ده خوددی اچینیب یقهم دن آلگودېک بۉلیب، قۉلیدهگی کورهکچه نی اونگه باسیب قۉیدی. مېن هم قهر و غضب اره لش:
- کۉزینگگه قره، آشنا! کۉزینگه! مېن سېن بیلن اوروشگنی بو یېرگه کېلگن یاغ من، دېدیم، یېلکه سیگه تورتوب.
او آدم نینگ بوغداییدن تېگیرمان دۉلیده یریم سېر قالگن اېدی.
مېن چققانلیک بیلن اونینگ گپیگه قولاق سالمهی، تېگیرماندهگی ترازو پله بیلن، بیر پله بوغدای نی تۉلدیریب، دۉل اوستیگه کۉتاریب قۉیدیم. شونده بیر لحظه خیالیمده اېتهگیم تېگیرمانگه ایلینمه سین، دېب کېچدی و اېتهگیمنی بېلباغیم گه قیستیردیم. شو اثنا ده او آدم قاپی نی قاقدی و مېن قۉلیمدهگی ترازو پله نی قاقیب ینه بیر پله نی کۉتردیم. اوشبو حرکت بیلن آیاغیم تایریلیب، قندهی بۉلگنینی بیلالمهی اۉزومدن کېتدیم. خیالیمده یېر- آسمان ایلنگندېک بۉلیب ییقیلدیم و قولاقلریم حاوولب دنیا باشیمگه آیلندی. اۉزیمنی توتیشگه اینتیلدیم، لېکن کوچسیزلیک قیلدیم.
نیمه قیلیشیم نی بیلمهی بی اختیار عاجز بؤلیب قالدیم. حوصلهم كېتیب قالدی. کۉزیم نینگ اۉنگی قب- قرانغو بۉلیب، اېسیم آزدی. بیرآزدن سۉنگ کۉزوم آیاغیمگه توشدی. آیاغیم، سینیب استخوانلری آش بیچاقدېک تېشیلیب چیقیب، قان همه یاق نی تۉلدیردی .بو واقعه دن یکه مېن اېمس، بلکه تېگیرماندهگیلر هم قۉرقیب بو یېرنی ترک اېتدیلر.
هوا ایسیق اېدی. تېگیرمان سېسی هوا ایسیقلیگی بیلن اۉته قۉر اوستیگه قۉر قۉیگن. مېن اېسه تېگیرمان یلمهگن آیاغیمنی محکم قۉلیم بیلن قیسیب اوشلهدیم و کۉزیم نی آچدیم. بیر یاندن هوا ایسیق بۉلسه، باشقه تماندن اېسه یورهگیم گه توشگن درد و اضطراب هاولی و ققشتغیج حادثه ینه ده شدتلی راق اۉرهلیب، خوددی بیر قطی ده قیسیلگن دېک بۉلیب قالدی. قان تامچیلری فقط قۉی سۉییلگن دپیسن کیشی. شو اثنا ده یورهگیم سیقیلیب قالدی یو، «وای... وای ایناغهلر... وای، کیم بار بو یېرده؟! ... آه خدا!...» دېدیم.
بیر آزدن سۉنگ کیم دیر کیریب کېلدی یو مېنی قوچاقلیب کۉتاریب، آرقهم گه کیردی. بدنیمدن چیققن تېر خوددی سووگه باتگندېک بۉلدی. او آدم در حال اۉرنیدن توریب، تشقریگه چیقدی و بیر آزدن سۉنگ نېچه کیشی بۉلیب کېلدیلر.
همه نینگ سر و صورتیدن تېر آقردی. کون هم یریم بۉلگن اېدی. اولردن بیری اۉزینی جوده مېنگه یاووغ توتیب، یېریمدن کۉترماقچی بۉلدی و همراهلریگه قره ب:
- بارینگلر! بیر ارابه تاپیب کېلینگلر! بونی کسلخانه گه آلیب بارهمیز، دېدی. کېین اولر مېنی تشقریگه چیقردیلر.
مېن شو حالده هم اۉزیمنی هوشیار و تېتیک توتیب، کیسه مدن موترسایکلیم نینگ آچری نی چیقهریب بېردیم و حویلیم گه خبر بپریشلرینی التماس قیلدیم.
کۉپ اۉتمهی ارابه کېلدی. مېنی اندخوی کسلخانه سیگه آلیب جۉنهدیلر. افسوس که یوز مشقتده باردیک، لېکن علاجی بۉلمهی قالدی.
خلص، قسمت و تقدیر اېکن، اوزاق یۉلگه مېنی شبرغانگه آلیب بارماقچی بۉلدیلر. اۉشه کونی بیر دقیقه عمریم اۉن ییلچه بۉلدی. همه کۉرگن عذاب و عقوبتلریم بیرساری و شبرغانگه باریش ده موتر نینگ کسل تاو یۉلی بیر یان بۉلیب، حیاتیم بیلن اۉلیم اۉرته سی مېنیمچه هېچ بۉلیب قالدی.
شبرغان شهریگه بارگونچه فقط یوز قتله اۉلیب - تیریلدیم. آسمان صاف و هوا هم ایسیق اېدی. تاوسان شمال هم هنوز ذره چه هورر اېتمهدی. بری – بیر، کېلیب تورگن شمال هم خوددی بیتینگگه آلاو یاپیشگندېک قور تېگردی.
اصلا قسمتیم نی اورگن اېکن. شونچهلر عذاب و عقوبتلر آقیمیده شبرغانگه کېلیب کۉرسک، اۉشه کون می یا که مېن اوچون می کسلخانهلر ده برق هم یۉق و سوو هم بیر قولتوم آتلیککه تاپتیرمه یدی. همه یېر قوریشقب یاتگندېک اېدی.
کسلخانه گه باردیک. هېچکیم هېچکیم گه قره مهیدی و همه اۉزی بیلن. دوکتورلر هم اۉشه زمان اېنگ اوچی، بیر نرسه بېرمهسنگ، اۉلیب کېته قالسنگ هم قره مهیدیلر....
سرانجام ساعتلر اۉتدی و چال آتهم کېلیب قالدیلر. دوکتورلر هم اېندی گینه تاپیله باشلهدیلر و مېنی عملیاتخانه گه آلیب باردیلر. داکترلر معالجه گه باشلهدیلر. مېن اۉزیمنی نیمهدیر بۉلگنیمنی بیلمهی قالدیم. خوددی اویقو بستریگه چۉمگندېک سېزیب، هوش و حرکندن کېتدیم...
ساعتلر اۉتیب، مېن هوشدن کېتگن اېدیم. بیراق استه- سېکین قولاغیمگه آنده- سانده ییغی اره لش عجایب تاووشلر سنچیلگنینی سېزردیم. آیاق و قۉللریم بیرآز قیمیرلهی باشلهدی. بدنیمنی بوتونلهی تېر باسگن اېدی. تنیمده ذره چه حال و مجال قالمهگندېک. کۉزوم نینگ اۉنگینی خوددی اۉرگیمچک اوییدېک نازک و یوپقه پردهلر توتگن گه اۉخشهدی. اۉشه نازک پرده سېکین، استه آقردی یو کۉزوم نینگ اۉنگیدهگی نرسهلر اېندی- اېندی گینه کۉرینه باشلهدی. بیرینچی مرته آتهم نی باشیم اوستیده ییغلب اۉتیرگنلریگه کۉزوم توشدی. کۉزوم نی کته راق آچدیم. آتهم قیته باشدن مېنگه قهیریلیب قرهدیلر و دیده اشکبارلری مېنی کۉرگچ، کۉزلریدن تامچی تامچی یاشلری تامه باشلهدی. شونده، مېن تیریک اېکنیم نی یخشی بیلدیم.
هوش و فکریم سېکین- سېکین آلدینگیدېک اۉزی نینگ قدریگه یېتیب کېلماقده. آتهم بیردن اۉکیریب قۉیه بېردیلر:
- واخ اۉغلیم، عزیز فرزندیم! هوشگه کېلدینگ می؟ دېیه، کیسهلریدن قۉل رۉماللری نی کۉزلریگه توتدیلر و یاتگن یېریمده بۉینیمدن آلیب ییغلهدیلر.
مېن هم کۉزیاش قیلدیم و ایناغهلریم هم اۉکیریب قۉیبیردیلر. «خداگه شکر اوکه جان، کۉزینگ کۉزومگه تو شدی، بۉلهدی» دېیه یوزیمنی سیلب سییریب، مهر و عطوفت اره لش چوقور قرهدیلر و مېن اېسه تنغیلیب باغلنگن آیاغیم نینگ آغریگنیدن نیمه قیلریمنی بیلمهی، فقط دېوارگه تینتیریلیب قۉییلگن قۉلتیق تیاق و سیرملر و قانلر و تورلی تومن، ادویهلرنینگ آسیلگن تۉبرهلرینی نظریمگه توتیب اۉیلب قالدیم و اۉتگنلریمیز نینگ أیتگنلریدېک اۉزومچه دېدیم:
باش فتنیق می تاش؟
(اداغ)
خان چهارباغ قیشلاغی : ۱۳۷۸ - بیل