۱۹۳۰ نجی میلادی ییل لاردا ساویت سایوزی نینگ باش توتانی یوسف ستالین ینگ باصغینچیلیق  دورونده( سن بای، سن سن موللا،  سن کولاک، سن باسماچی، سن دونوک) دییلیپ گونرتلنیان ایلات، واتانی ترک ادیپ تورکمنستاندان اوغانستان گوچماگا مجبور بولدولار. اولارینگ آراسیندا( یازبردی آغا) دییلیان بیر غوجا هم باردی. یازبردی آغا غریب دایخان و اومماسیز بایلیغی یوقلیغینا غارامازدان چین یوره کدن اسلاما اویان پاک عقیده لی ساده تورکمنلرینگ بیری دی. بو کیشی (اسلام دینینه خوف آبانیار) دییلیان میش- میشلارا اینانیپ ، آلدانیپ آراسسا دینینی  وپاک عقیده سینی الدن برمه جک بولوپ اوغانستانا گوچماگا مجبور بولوپدی. اونونگ یانی بیلن کوجوک لیکده ن اولالدیپ آدینا ( آله بای)داقیلان گوپه گی هم ایزیندان غالمان اوغانستانا باریپدی.

اوغانستانا گوچوپ گلن تور کمنلرینگ کوپوسی، بلکه یازچیقانسونگ، آلتی آیدان، بیر ییلدان ایزیمیزا دولاناریس دیه ن امید بیلن ، غامیشدان وچوپ چالامدان کپبه ادینیپ ییل لار بویی شوندا گذران ادیارلر. یازبردی آغادا اوزونه بولارلیق کپبه جاغاز دیکیپ ایچینده اوجاق غوروپ تانگقادا چای غاینادیپ یاشاماغا دوام ادیپدیر. اونونگ اوللاقان بایلیغی کهنه یو رغان- دوشک، تانگقا، یوپ واوراق بولوپدیر. یاش اولی گذران دولاندیرماق مقصدی بیلن گونده مرغاب دریاسی نینگ بو یونداقی جنگله گیدیپ اوتایدان اودون ییغیپ آرقاسینا گوته ریپ اوبا گتیریپ ساتماغا باشلاپدیر. گون لرده بیرگون سرحد غالاسی نینگ اوستونده ن بارمان چورنگشیک یول لاردان آیلانیپ گیتسه ده، سرحد غورایجی پلتنگ *لرینگ لرینگ بیری اونگونده ن چیقیپ بیر غیران ،یاریم غیران پول آلجاق بولوپ یازبردی آغا آزار یامان نی بریار. یاش اولی هرناچه یالباریپ  یاقارسا-دا پیدا اتمیار. یوپونی چوشدوریپ، اودونی پیترادیپ بیر غیران برمه سنگ یوپونگی آلجاق یا- دا اوزونگی غالا اکیدیپ بندی اتجک دییار. یازبردی آغا ( بویوپ منینگ بار بایلیغیم) اونی بریپ بولماز، اوزومی نیرا اکیتسنگ اکیت، بندی اتیارمینگ، نامه اتسنگ شونی ات دییپ پلتنگینگ ایزینا دشیار. شول واغیت آله بای گوزونی غیزاردیپ پلتنگه توپولیار،یوئنه یاش اولی اونی کوششدیریار. پلتنگ یازبردی آغانی غالا اکیدیپ بیر اوتاغاغاباپ داشیندان زنجیرلاپ غوییار.گیجه تاراپدان بولسا غالان غاچان نان دیر قروانه *لاریندان هودورلیار. آله بای بولسا اوزاق گیجه غالانینگ داشیندا چینگساپ چیقیار. ارته سی ینه سوراغا توتوپ بیر غیران بر سنگ گویبرجک دیسه لر هم یازبردی آغا پولوم یوق، آغشام چوره گم بردینگیز، بویری غوی یر اکه نی ، منا شوتایدا بولوبرجک دییپ جوغاپ بریار. ناچه گون ساقلاسا- دا هیچذات آلیپ بیلمه جگینی بیلن پلتنگ یازبردی آغانی آزاد ادیار.

شیله لیکده غوجا جنگل ده ن اودون ییغیپ اوبا گتیریپ ساتماغی دوام ادیار. بیر گون بولسا یازبردی آغا تاسین واقا بیلن غارشی لاشیار. جنگلده ن اودون ییغماعا باراندا غاپدالیندا یوراپ باریان آله بای بیردان دوروپ تورکمنستانا باقیپ اوولاپ باشلایار. سونگوندانام تورکمنستانا غارشی ایلغاپ شول ایلغیشینا دریا اوروپ تورکمنستان تاراپا یوزوپ گچیارده گیدیبریار. یازبردی آغا هرناچه ایزیندان غیغیریپ، یالباریپ ایزینگا دولان دیسه ده آله بای اوندوزونه واتانا گیدیار. شول واغیت یازبردی  آغا اولودان دم آلیپ آخ واتان، واتان دییپ واتان حسرتینی چکیپ ، اها آله بای!!! سنینگ واتان سویرلیک دویغینگ بیزده ن گویچلی اکه نی، بیز بولسا ایت چه ده بولمادیق دییپ آخمیرلانیار وگوزونه یاش آیلاپ کمسینیار.

                  سونگ

آچیقلاما:

* سرحد- مرز

*پلتنگ- مرزبان، سپاهی مرز(به اصطلاح مردم محل)

*قروانه- خوراکه مرزبانان

کان حورماتلار بیلن