قیلمهگن گناه جزاسی
یازووچی : فاطمه مونس
تانگ چاغی ده بوتون قیشلاق اولوسی، اویقوده بۉلر اېدیلر، حمیده اېسه برچه دن آلدین اویغانیب، نماز نی اۉقیردی. کېین، اینک نی ساغیب، حویلی نی سوو سیپیپ- سوپیرردی. اوندن ساره، چای نی دملب، عایله اعضاسینی اویغهتر اېدی.
تونلری او بیلن یاشداش شهرلیک قیزلر گۉزهل خیاللر سورر اېدیلر همده قلم و کتاب بیلن کېلهجک لرینی توزردیلر.
بیراق حمیده اېسه کېچکهچه رنگمه- رنگ و چرایلی ایپلر بیلن شال تۉقیردی.
حمیده نینگ قیشلاق مکتبی گه باریشگه اجازهسی یۉق اېدی. قیشلاغی دهگی مکتب اویلریدن بیر نېچه آدیم فاصله بار اېدی. اونینگ مکتب باریب اۉقیش گه علاقهسی کۉپ اېدی.
حمیده آرام، سېرگک(هوشیار) و چقان بیر قیز اېدی. باشلهگن هر بیر ایشینی شوق بیلن توگهتردی. او شال تۉقیش و تیکووچیلیک بیلن عایله سیگه یاردم قیلردی. او تاپکن-توتکن پوللرینی اکه سیگه بغیشلردی، چونکه دهقان آته سینینگ ایشلهگن و تاپگن پولی عایله سی نینگ مصارفی گه یېتمس اېدی.
حمیده نینگ بو عادی تورموشی دوام اېترکن، مکتب نی آرزو قیلماق دن باشقه هیچ بیر شکایت لبی گه کېلمس اېدی.
بیراق(اما) کونلردن بیر کون، حمیده نینگ تورموشی شونداق هم اوزگردی، تون، ماتم قرا کۉیلگینی چیقاریب، حمیده نینگ آیدین کونلریگه کییدیردی، گویا.
حمیده نینگ ایناغه سی، قیشلاق باشلیغی نینگ قیزی نی قاچیردی. ایکاوی قهییر گه کېتکنلری نی هیچکیم بیلمه دی.
توش دن کېین ساعت ۲ لرده قار سېکین-سېکین یاغماقده اېدی. حمیده اېسه نماز اۉقیب دعا قیلهیاتکنده، اېشیک لری محکم قاقیلدی. حمیده اېشیک نینگ قتیق قاقیلگن سېسی نی اېشیتیبآق، تیترهب کېتدی و یورهگی اېسه قنداق دیر یمان خبر اېشیتیش دن گواهلیک بېردی. او، جاینمازی نی ییغیب تاقچهگه قۉیدی ده یورهگی، قوش نینگ یورهگی کبی اوره توریب، آنه سیدن سۉرهدی:
- آنه جان، بو بیز نینگ اېشیگیمیز می؟
آنه سی اېسه: خدایا خیر بۉلسین! دېب،
آنهسی اېشیک تامان یوگوردی. اېشیک نی آچر- آچمس، کېین گه سوردی. ایکی اېرکک و بیر خاتین اۉپکهلنگن چهرهلر بیلن کیردیلر و بقیر-چقیرگه باشلهدیلر.
حمیده نینگ آنه سی نیمه گپ بۉلگنی نی بیلمس اېدی. اولر بقیریب ایتر اېدیلر: لعنتیلر، قهیېر ده سیزلر؟
حمیده نینگ آنه سی، اولر کیم یا کیملر نی دیر اخترماقده لر. اولر رخصتسیز، او اوی دن بو اویگه کیرر اېدیلر و یۉقالگن کیمسهلرینی اخترر اېدیلر.
حمیده توستدن(ناگهان) اویگه کیریب کېلگن میلتیغلی اېرکک نی کۉریب چۉچیب چیریلله دی، اۉزی نی اېسه بیر چېت گه آلدی. او معصوم کۉزلری بیلن بو صحنه گه حیران - حیران باقردی.
بیرآز پیت دن کېین ینگی کیرگن ینه بیر اېرکک شاهبیبی نینگ آتهسی اېدی. او حمیده نینگ آنه سیگه قرهب:
- سېنینگ غیرتسیز اۉغلینگ و مېنینگ لعنتی قیزیم، قهیېردهلر؟ دېب سۉرهدی اۉته اچیق لحن بیلن.
حمیده نینگ آنه سی نینگ یورهگی اضطرابگه توشیب قتیق اوردی. شاهبیبی نینگ ایناغهسی نینگ دهشتلی تاووشی و شاه بیبی آنه سینینگ ییغلشی اوی فضاسیگه اۉرهلگن ایدی. حمیده بیلن آنه سی قوریگن یغاچ دېک تورگن اۉرینلریده قاتیب قالگن اېدیلر. حمیده نینگ آنه سی اېسه اېندی نیمهگپ بۉلگنی نی انگلهدی.
شونده او، بو مسٲله اونینگ اۉغلی و اولر نینگ قیزلریگه باغلیق، دېب اۉیلهدی. اۉغلی اولر نینگ قیزلرینی آلیب قاچکن بۉلسه کېرهک، دېب اۉیلهدی.
حمیده نینگ آنه سینینگ قۉل- ایاغلری قۉرقوو دن قلتیرر اېدی. او زورغه توپیرچیغینی یوتیب، قلتیراق سېس بیلن دېدی:
- مېن بیلمهیمن سیزلر بو یېرده نیمه قیله سیزلر و نیمه نی اخترهسیزلر؟
اچیغ اۉتیگه یانیب تورگن شاه بیبی نینگ ایناغهسی اېسه ایتدی:
- اۉغلینگ قهی گۉرده؟ اونی اۉلدیرهمن!!!
شو پیت ده شاه بی بی نینگ آنه سی نینگ کۉزی، قۉرقوو دن اوی نینگ بیر بورچگی ده بوسینیب تورگن معصوم حمیده گه توشیب قالدی.
شاه بیبی نینگ آنه سی، توستدن حمیده نینگ آنه سیگه قرهب بقیردی:
- یا اۉغلینگ نی تاپ و بیز نی قۉلیمیز گه بېر یا ده اۉرنیگه قیزینگ نی تاپشیر. قان، قان بیلن یوویلهدی!
کوتیلمهگنده فاجعه نینگ عمقی بیلیندی و حمیده بیلن آنهسینینگ ییغی سېسلری گنبد اویلر نینگ سقفی گه اۉرهلدی.
شونداق بیر پیتده، بېلی حمیده بیر ییل بورون تۉقیب بیرگن رومال بیلن باغلنگن و یېلکهسیده بېلی حمیده نینگ قری و آزیب قالگن آته سی دله دن ایشلب کېلدی.
او حویلی سی نینگ اۉرتهسی گه یېتکنده، شاه بیبی نی ایناغه، آته - آنه سینی و حمیده نی قۉلیدن زور بیلن تارتیب اویدن چیقاره یاتکن حالده کۉردی.
اولر حمیده نینگ آته سینی کۉریبآق تۉختهدیلر و اچیق بیلن اونگه: اۉغلینگ گه متوجه بۉلهآلمهدینگ، دېب ایتدیلر.
شاه بیبی نینگ ایناغه سی اېسه حمیده نینگ کوچسیز آته سی نینگ یقه سیدن اوشلب، کۉکرهگینی محکم سیلتب قۉییب یوباردی. بیچاره چال نینگ کۉیلگی توگمهلری اوزیلیب، یقهسی آچیلدی. او اۉزینی سقلب تورالمهی، ارقهسی بیلن یېرگه ییقیلدی. بیچاره حالی اصل ماجرا دن خبری یۉق اېدی و کیشیلرگه حیران حیران قرردی. او بیرآز دن ساره اۉزیگه کېلیب سۉرهدی:
- نیمه گپ بۉلگن؟ نیمه اوچون بوندهی قیلهسیزلر؟ سیز نامحرملر مېنینگ اوییم گه نیمه ایشلریز بار؟
شونده شاه بیبی نینگ آته سی ایتدی:
- اۉغلینگ نی تاپهآلمهدیم. تاپسم ده، اونی اۉلدیرهمن. حاضر قیزینگ نی قیزیم نی اۉرنیگه آلیب کېتهمن، توشوندیگ می یرهمس؟!
بو یاقیمسیز و اچینرلی سۉز نی اېشیتگندن کېین، حمیده و آنه سینی ییغی- سیغی لری ینه ده یوکسکراق چیقدی و بو پیت ده آته سی هم اولرگه قۉشیلدی.
کۉپلر عایله لر اۉغیللرینی قیزلریگه نسبتاً اوستون قۉییب، خواهلسه، خواهلمسه قیزنی اۉغیللری منفعتی اوچون، حتی یمان ایش قیلگنده هم قربان قیلیشلرینی حمیده بیلر اېدی.
شونداق قیلیب، حمیده نینگ آته سی هم اۉغلینی اۉلدریشدن قۉرقیب، جیم توردی. بو بیلن درواقع قیزی نینگ تورموشی برباد بولیشی گه کۉنیکدی.
حمیده نینگ آنه سی حتی بیر آغیز سۉزلب فکر بیلدیریش گه هم حقی یۉق اېدی. بیچاره یاش تۉکیبگینه ییغلردی.
اېرککلر بیرگه اۉلتیریشیب گپلشدیلر و شو قرارگه کېلدیلر:
کېچه گچه قیزلری قهیتیب کېلمسه ده، حمیده نی اۉرنیگه بېریش لری کېرهک!
بیچاره حمیده اېسه، ایناغه سی و شاه بیبی نی تاپیلیب کیلیشی اوچون زارلهنیب خدا- خدا دېیردی. اما کېچه بۉلدی و اولر دن خبر بۉلمهدی.
چارهسیز حمیده، یالغیزگینه گناه سی قیز بۉلگنی اېدی. او، موزلهگن یورهگی و دریا-دریا یاشلی ییغیسی بیلن قالدی.
هنوز تون باشلنمهگن اېدی، شاه بیبی نینگ آته و ایناغه سی بیر نېچه کیشی اېرکک و قریه نینگ ملا سی بیلن کېلدیلر. اولر حمیده دن سۉرهمهی- نیتمهی، نکاح سینی شاه بیبی نینگ ایناغه سی بیلن باغلهدیلر!
معصوم حمیده جانیدهگی اۉشه کۉیلگی بیلن و ترهلمهگن ساچلری بیلن کېلین بۉلدی و آته سی نینگ اوییدن بیر تۉشک، بیرته یاستوق و کۉرپه بیلن، گویی جهیزیهسی اېدی، اویدن چیقدی!
اوشه کون آقشامگچه قلین قار یاغدی و بوتون یېر یوزی آپآق بۉلدی. یېر، تاغ، درختلر و بوتون طبیعت حمیده نینگ یورهگی نی یوپتماق (تسلی بیرماق) اوچون کېلین لرنینگ آق کۉیلگینی کییگن دېک تویولردی، نظرگه.
حمیده ینگی اوی گه کېتدی. او، درواقع اۉت ده یانیش و هر کون و هر لحظه تورلی قۉپاللیکلر باتقاغیگه توشکن اېدی.
شاه بیبی نینگ ایناغه، آته و آنه سی هر قچان قیشلاق و اولوس ایچیده حقارت و ننگ سېزیب، اۉزلرینی کمسیتیلگن سېزگنلریده اېسه، اۉز قصورلرینی معصوم حمیده دن آلردیلر و عقده لرینی قۉپال معامله، تحقیر و تورلی عذابلر بیلن اونینگ اوستیگه بۉشهتردیلر.
حمیده توزوک اۉلتیریب اوقاتلهنیش یا بیر یېر گه کیتیش گه حقی یۉق اېدی. حتی ینگی کۉیلک کییش گه هم.
آیلر اۉتدی، بیراق حمیده نی کۉیلگینی المشتیریشگه قۉیمهدیلر.. کویلگی اۉته اېسکرگنی و کیرلیگیدن بدنیگه یاپیشدی و ایسلندی. حمیده نینگ عایله سی هم اونی کۉریش اوچون کېلیشگه حقی یۉق اېدی.
کونلر اۉتدی و هر کون روحی سیقیلیش و فیزیکی باسیق (فشار) لر آرتردی.
بالاخره حمیده نینگ چیدهمی توگهدی و بوندن آرتیق شکنجه و ظلم گه تحملی قالمهدی. او، اویدن قاچیشگه تصمیم آلدی. او، جانی نی قوتقرماق اوچون بیر کېچه اویدن یشیرین آته سی نینگ اویی تامان یۉل آلدی.
بیر تمان دن کېچه نینگ قرانغولیگی، باشقه تامان دن دهیدی کوچوکلر نینگ عو-عو بقیریشلری، قیشلاق کوچهلرینی جوده قۉرقینچلی قیلگن اېدی.
او قۉرقه - پیسه کېته یاتکن ده، اونگه بیر کوچوک یوریش قیلیب، بدنینی یره له دی. او، قان بیلن بیرته بۉلگن یرهلنگن حالده بی عمللب آته سی نینگ اوییگه اۉزی نی ییتکزدی.
او سۉنگگی کوچی بیلن اېشیک نی تقیللتدی. اما ضربه لری کوچسیزلیکی اوچون هیچ کیم اویغانمهدی. او انچه کوتیب، نهایت اېشیک آلدیده حال دن کېتیب ییقیلدی.
تانگ آذان سېسی، نماز گه کیتهدیگن کیشیلر و اینیقسه حمیده نی اوغاتدی.
او ایکینچی مرته اېشیک نی اوره باشلهدی و بو سفر آنه سی تق-تق سېس نی اېشیتدی. او، تشویش بیلن باریب اېشیک نی آچدی و قیزینینگ یریم جان جسمی گه کۉزی توشدی. شونده او چیغیللب اېری و اۉغلی نی چقیردی. اولر کېلیب، حمیده نی اویگه آلیب باردیلر.
برچهلری اونینگ آغیر حالینی کۉریب ییغلهدی و آنه سی اېسه اونی اونداق بیر حالت ده کوریب اۉزیدن کېتدی. اۉشه کېچه حمیده نینگ ایناغه سی، شهرده یشه یدیگن شاه بیبی بیلن اوچره شوو اوچون، آته- آنه سیدن یشرین کیلگنایدیلر. اما نیمه هم قیلهآلردی سینگیلی سی اوچون!؟