محمد آصف مایل
ساحه فعالیت: ادبیات دری
محمد آصف مایل فرزند محمد یوسف به سال 1288 هجری شمسی در گذر باغ نواب شهر کابل متولد شد.تعلیمات ابتدایی و ثانوی را به سال 1310هجری شمسی در لیسه حبیبیه به اتمام رسانید . در سال 1316 به پوهنحی حقوق و علوم سیاسی راه یافت و درسال1320 سند دوره لیسانس را به دست آورد.
مایل در سال 1333 شمسی با استفاده از یک بورس تحصیلی به ایالات متحده امریکا اعزام و مدت یک سال در زمینة تعلیم و تربیه در پوهنتون کولمبیا آموزش دید.
فعالیت های فرهنگی – ادبی مایل ، از سال 1311 وپس از عهده دارشدنِ اهتمام مجلة «آیینه عرفان» آغاز شد.بعد از محمد آصف مایل به ترتیب در مسند هایِ ذیل ایفای وظیفه نمود:
• معلم تاریخ لیسه استقلال
• عضوتفتیش وزارت معارف
• مدیراداری مکتب میخانیکی
• مدیر اداری پوهنحی طب
• مدیر معارف ولایت پروان
• مدیرلیسه حبیبیه
• مدیر معلمین ومامورین وزارت معارف
• مدیر عمومی معارف ولایت بلخ
• مدیرعمومی تدریسات ابتدایی
• رئیس تدریسات ابتدایی
• رئیس مرکزفرهنگی افغانستان در مسکو
• معین وزارت معارف
واپسین مسؤولیت مایل مشاوریت وزارت معارف وقت بود .موصوف بعد از انجام چهل سال خدمت دولتی به سال1350 شمسی از مسوولیت های رسمی کنار رفت. این شخصیت فرزانه به روز دوازدهم عقرب سال 1368 به عمر هشتادساله گی در منزل مسکونی خویش ، واقع حصه دوم کارته پروانِشهر کابل دارفانی را لبیک و در حضیره شهدای صالحین به خاک سپرده شد.
از محمد آصف مایل آثار و نوشته های زیادی به جامانده است؛ از جمله:
- الفبا برای شاگردان صنف اول ، سال چاپ:1332
- قرائت فارسی برای شاگردان صنف چهارم ابتدایی ، سال چاپ1341
-کتاب قرائت دری برای شاگردان صنف پنجم ابتدایی ، سال چاپ:1345
- قرائت دری برای شاگردان صنف دوم ابتدایی ، سال چاپ:1346
-قرائت دری برای شاگردان صنف ششم ابتدایی ، سال چاپ:1346
-کتاب تاریخ برای شاگردان صنف پنجم ابتدایی ، سال چاپ:1345
-کتاب تاریخ برای شاگردان صنف ششم ابتدایی، سال چاپ:1346
-کتاب اول سواد آموزی برای بزرگسالان ، سال چاپ:1345
-کتاب دوم سواد آموزی برای بزرگسالان ، سال چاپ:1345
مایل در برخی کنفرانسها و همایش های علمیِ جهانی در کشورهای هندوستان ، امریکا، سویس و جمهوری های مختلف اتحاد شوروی سابق فعالانه سهم گرفته و مفتخر به دریافت نشان های اعزازی ( درجه اول معارف ، ستورطلایی ، و رشتین) از جانب دولتهای وقت گردیده است.
فعالیت های فرهنگی – ادبی محمد آصف مایل را میتوان در سه حوزه:
- نگارش و تدوین کتب درسی برای دوره های ابتداییه مکاتب ،
-نگارش و تدوین کتاب های سواد آموزی برای بزرگسالان،
- و اهتمام جدی در آفرینش آثار ادبی برای کودکان و سرایش شعر خلاصه نمود.
در عرصة تدوین و نگارش کتب درسی برای دوره های ابتدائیه مکاتب، محمد آصف مایل توانسته است با توجه به ذهن و زبان کودکان و اوضاع اجتماعی - فرهنگی کشور و با به کار بردن ساده ترین و زنده ترین مثالها ، ژرفترین و عمیق ترین پیام های آموزشی و انسان دوستانه را برای متعلمین انتقال داده و تحول بزرگی را در معارف کشور پدید آورد ، تا جایی که نصاب درسی تهیه شده به وسیلة او در یکی از همایش های جهانیِ دانشمندان این عرصه که به سال1946 در شهر کراچی تدویر یافته بود، به عنوان برگزیده ترین نصابِ درسی انتخاب گردید.
در زمینة تألیف و تدوین کتبِ درسی سواد آموزی برای بزرگسالان نیز آثار محمد آصف مایل از جایگاه و ارزش خاصی برخوردار میباشد .
به همین گونه در زمینه خلق آثار ادبی برای کودکان و سرایش شعر برای آنها محمد آصف مایل از سرآمدترین چهر ه ها در این زمینه میباشد.وی در شناخت زبان و روان کودک و بیان راستین رگه های شعر برای کودکان و نوجوانان، گام های بلندی را در کشور برداشته و نخستین کسی بودکه در بخش کتابهای درسی به صورت آگاهانه به شعر کودک پرداخت.
با چشم اندازی به سروده ها و ترانه هایی که از این فرزانۀ فرهیخته دردست است، میتوان گفت که وی به کنه این حقیقت رسیده بود که کودکی دوره و مرحله یی است که باید آن را درک نمود و نیازهای عاطفی و ذهنی کودکان را به خوبی دریافت. ازهمین سبب است که سروده های نشرشده از او، در کتاب های درسی از جاودانه ترین سروده های مربوط به کودکان در کشورمی باشد.
نمونه ای از سروده های آصف مایل برای کودکان:
ترانۀ بهار
مژده که آمد بهار
سبزه و گل بیشمار
آب فراوان به باغ
گشته روان هرکنار
غچی و پروانه شد
زنده به بوی بهار
بلبل آبی کند
غلغله درجویبار
کرده شگوفه به باغ
درخت سیب و انار
برلب آب روان
سایۀ بید وچنار
کوکوزنان فاخته
نشسته برشاخسار
به شاخ سروبلند
ناله کندزارزار
زخانه مور و ملخ
گشته روان سوی کار
توهم بدو پشت کار
ای پسر هوشیار
( معاصرین سخنور،ص196/مجلۀ خراسان، شمارة 57، میزان – عقرب 1383، ص150/درباره ادبیات کودکان و نوجوانان،ص31/ ادبیات کودک در افغانستان ،ص40/قرائت فارسی برای صنف دوم،ص21.)